Wat houdt de verplichting vanaf 2028 precies in?

Vanaf 1 januari 2028 moeten alle nieuwe, niet-publiek toegankelijke laadpunten en laadpunten die worden vervangen geschikt zijn voor slim laden. Dat betekent dat het laadvermogen dynamisch kan worden aangepast aan de belasting van het net, de beschikbare capaciteit, het eigen verbruik, de zonneproductie of de elektriciteitsprijs. De auto laadt dus niet langer automatisch aan maximaal vermogen zodra de stekker erin zit.

Voor welke laadpunten geldt de nieuwe regel?

De verplichting geldt onder meer voor:

•       Laadpalen bij particulieren thuis

•       Laadpalen op bedrijfsterreinen die niet publiek toegankelijk zijn

•       Nieuwe installaties vanaf 1 januari 2028

•       Bestaande laadpunten die na die datum vervangen worden

Publiek toegankelijke laadpunten vallen niet onder deze specifieke verplichting.

Waarom voert Vlaanderen deze verplichting in?

 Elektrische auto's, warmtepompen, zonnepanelen, en thuisbatterijen belasten het elektriciteitsnet steeds zwaarder. Zonder sturing dreigen duizenden auto's tegelijk te beginnen laden tijdens piekuren. Slim laden lost dat op: het laden kan worden vertraagd wanneer het net het druk heeft, en net gestimuleerd worden wanneer er veel hernieuwbare energie beschikbaar is. Zo blijft het net in balans zonder dat de gebruiker daar zelf over moet nadenken.

Wat als een laadpunt niet aan de regels voldoet?

De verplichting is niet vrijblijvend. Wie een laadpunt heeft dat niet aan de eisen voldoet, krijgt eerst een ingebrekestelling met een termijn om de installatie conform te maken. Blijft de situatie na die termijn onveranderd, dan kan een administratieve  boete van 2.000 euro per laadpunt  volgen. Die boete ontslaat de eigenaar overigens niet van de plicht om de installatie alsnog in orde te brengen.

En wat met bidirectioneel laden (V2H en V2G)?

Het decreet maakt ook de juridische basis vrij voor bidirectioneel laden, maar verplicht dit in 2028 nog niet. Bij bidirectioneel laden geeft de batterij van de auto niet enkel stroom af, maar kan ze die ook terug leveren:

•        Vehicle-to-Home (V2H)  – de auto voedt de woning, bijvoorbeeld met stroom die overdag door zonnepanelen werd opgewekt.

•        Vehicle-to-Grid (V2G)  – de auto levert stroom rechtstreeks terug aan het openbare net.

Een latere verplichting voor nieuwe of vervangen private laadpalen is mogelijk, maar hangt af van een evaluatie door de VREG.

Is de technologie vandaag al klaar voor bidirectioneel laden?

 Nog niet volledig. Auto, laadpaal, omvormer, software, energiemanagementsysteem, en netaansluiting moeten naadloos met elkaar communiceren. In België moet een laadpaal die stroom teruglevert bovendien voldoen aan de technische voorschriften van Synergrid. Ook vragen over standaardisering, compatibiliteit tussen merken, en de impact van herhaalde laad- en ontlaadcycli op de batterijgarantie blijven voorlopig open. Daarom legt Vlaanderen voor bidirectioneel laden nog geen harde datum vast.

Welk traject moet het decreet nog doorlopen?

Het voorontwerp is principieel goedgekeurd door de Vlaamse regering, maar de weg naar een definitieve wet is nog lang.